سه شنبه بیست و هفتم آذر 1386
چرا؟ واقعاً چرا؟
چرا مجلات هنری فرهنگی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم با قلم دیگران و برای دیگران نوشته میشود؟
مجموعه مجلات هنری فرهنگی کودک و نوجوان دفتر تبلیغات اسلامی یکی از مجموعههای ارزشمند و فعال و با نشاط عرصه هنر و فرهنگ کشورمان است که امسال دارد به پایان هجدهمین سال خود نزدیک میشود. این مجلات تحت اشراف آقای "عبدالله حسنزاده آملی" تا به حال فراز و نشیبهای متفاوتی را پشت سر گذاشته است. اگر در این مقال نگاه کوتاهی جهت اطلاع رسانی خوانندگان عزیز به این فراز و نشیبها داشته باشیم خالی از فایده نخواهد بود.
مجلات "سلام بچهها"، "پوپک" و "سنجاقک" از بدو تولدشان نمادی از وجهه فرهنگی دینی دفتر تبلیغات اسلامی وابسته به حوزه علمیه بوده است. رهبر معظم انقلاب اسلامی در سالهای اخیر در ملاقاتی که با کارکنان این دفتر داشتند، خطاب به ایشان فرمودند که دفتر تبلیغات اسلامی نماد روشنفکری حوزه علمیه میباشد. حال لازم است با توجه به فلسفه وجودی دفتر تبلیغات که نهادی کاملا حوزوی است فعالیتهای ادبی، هنری و فرهنگی این مجلات را مورد ارزیابی قرار بدهیم.
متاسفانه احساس میشود تابحال هیچگونه نظارتی حداقل از سوی حوزه علمیه و یا حوزویان محترم راجع به این مجلات صورت نگرفته است. چه این که اگر این نظارتها و حساسیتها صورت میپذیرفت شاید جهتگیری و رویکرد این مجلات که سر و کارشان با کودکان و نوجوانان این کشور اسلامی است طور دیگری رقم میخورد.
نگارنده که خود یکی از نویسندگان و خوانندگان این مجلات میباشم در سالهای اخیر شاهد این مسئله هستم که این مجلات در اثر بعضی از ندانمکاریها و بیتفاوتیهای مسؤولین ذیربط دارد به سمت و سوی خاصی هدایت میشود و اگر این را نگوییم شاید این عبارت بهتر باشد که صبغه دینی و حوزوی این مجلات دارد روز به روز کمرنگ و کمرنگتر میگردد و میرود که قالب و شکل و هیئت یک مجله کاملاً فرهنگی بدون هیچ خاصیت دینی به خود بگیرد و آیا این خود با فلسفة وجودی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه در مغایرت نیست؟
دفتر تبلیغات چنانچه از اسمش پیداست محلی است برای ساماندهی ترویج و تبلیغ معارف و آموزههای دینی و این مجلات لزوماً باید نقش یک منبر مکتوب فرهنگی هنری تبلیغاتی را برای کودکان و نوجوانان این مرز و بوم ایفا کند. متاسفانه کار به جایی رسیده است که بعضی از نویسندگان متعهد و مسلمان کشورمان بارها این نکته را به بنده متذکر شدهاند که واقعاً حوزه از وجود چنین مجلاتی در بطن خود اطلاع ندارد؟ آیا هیچ نظارت جدی روی اینها صورت نمیگیرد؟
بنده به طور خلاصه یک تصویر اجمالی از این مجلات را در اختیار خوانندگان عزیز قرار میدهم.
1. مدیر مسؤل و سردبیر محترم این مجموعه، مدیریت چهار مجله را همزمان بر عهده دارد.(سلام بچهها، پوپک، سنجاقک و حدیث زندگی) حالا این کثرت مسؤلیت خودش جای سؤال دارد. آیا در حوزه علمیه واقعاً با کمبود مدیران فرهنگی مواجهیم؟ خدای نکرده و خدای نکرده اگر اتفاقی برای ایشان افتاد آیا این مجموعه برای همیشه دچار مشکل نخواهد شد؟
2. ارکان مجلات دست آقایان غیر حوزوی است. از دبیر بخش شعر گرفته تا دبیر بخش داستان. حتی خود مجله سنجاقک توسط افراد غیر حوزی مدیریت میشود.
3. در داخل مجله سلام بچهها قسمتی است به نام آسمانه که آن هم توسط یکی از دانشجویان دختر مدیریت میگردد.
4. بیش از 60 درصد از مطالب مجله مطالبی است که توسط غیرحوزیان با رویکرد غیر دینی نوشته میشود.
5. حضور هنرمندان و نویسندگان غیر حوزوی و احیاناً غیر دینی در بخشهای مصاحبه و معرفی پر رنگتر است.
6. مجموعه مزبور متاسفانه در تعامل با مجلات و مراکز فرهنگی دیگر بیشتر تأثیرپذیر است تا تأثیر گذار.
7. همه ساله از طرف این مجموعه جشنواره انتخاب کتاب سال برگزار میشود که در این انتخاب متاسفانه جای کتابهایی هنری و خوبی که حوزویان نوشتهاند خالی است و بیشترین انتخابها از ناشرها و نویسندگانی است که هیچ ارتباطی با نشر معارف دینی ندارند و صرفاً به خاطر بده بستانهای شخصی است.
حال تذکر این نکتهها هم ضروریست که:
1. بدانیم ما در حوزه علمیه، نویسندگان و هنرمندانی که از زاویه دینی به مسائل نگاه میکنند کم نداریم. متاسفانه در این مجموعه از فعالیتهای هنری و فرهنگی طلاب استقبال شایستهای صورت نمیگیرد.
2. یکی از وظایف دفتر تبلیغات تربیت طلابی است که بتوانند در زمینه کودک و نوجوان به نوشتن بپردازند. متاسفانه در این موضوع هم دفتر باز با وجود اهل فن قوی حوزوی به سراغ کسانی میرود که از لحاظ افکار اسلامی به نوعی دچار استحالهاند.
3. نگارنده با احترام به همه نویسندگان کشور معتقدم که دفتر تبلیغات اسلامی حوزه برای ترویج و تبلیغ معارف غنی اسلامی باید از نیروهای خود بیشترین استفاده را بنماید. همچنانکه نهادهای دیگر در انجام وظایف محوله خود هیچ وقت خود را مجاز نمیدانند به سراغ حوزویان بیایند.
4. امیدوارم خواننده محترم بعد از خواندن این مقاله چنین احساس نکند که از طرف این مجموعه در مورد نگارنده این سطور، جفایی صورت گرفته است و من به خاطر انتقام از آنها دست به قلم بردهام. بلکه بنده از مدتها پیش در این مجلات قلم زدهام و همیشه مورد لطف و محبت دوستان هستم و به لحاظ شخصی با هیچ یک از کارکنان این مجموعه خصومت ندارم. اما واقعاً احساس میکنم که این مجموعه میرود که از مدار خود خارج شود. حال وظیفه ما گفتن بود. امیدواریم به خطا نباشد.
